Dawna Pustelnia Ducha Świętego w Czatachowej
Kamienny kościół z jurajskiego wapienia, dzwonnica i drewniane cele pustelników wśród sosen – miejsce o niezwykłej historii, od 2022 r. wyłączone przez archidiecezję z użytku liturgicznego.
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na zalesionym wzgórzu na wschodnim skraju Czatachowej, na wysokości ok. 400 m n.p.m., stoi zespół dawnej Pustelni Ducha Świętego. Jej początki sięgają wczesnych lat 90. XX wieku, kiedy paulin o. Stefan Legawiec za zgodą przełożonych osiadł tu, by prowadzić życie pustelnicze. Wkrótce dołączyli do niego kolejni eremici – każdy zamieszkał w osobnej, skromnej drewnianej celi z prostym piecem.
Z czasem obok pierwszej drewnianej kaplicy wyrósł kamienny kościół pw. Ducha Świętego z wieżą, brukowany dziedziniec, mur i okazała brama – wszystko z miejscowego wapienia, w dużej mierze wzniesione rękami samych pustelników. Kościół konsekrował 31 maja 2004 r. ówczesny metropolita częstochowski abp Stanisław Nowak. Wewnątrz zachowano starszą kaplicę.
W kolejnych latach o pustelni zrobiło się głośno w całej Polsce – najpierw za sprawą gromadzącej tłumy wspólnoty modlitewnej, a następnie sporu prowadzącego ją duchownego z władzami kościelnymi. Zgodnie z komunikatem rzecznika Archidiecezji Częstochowskiej z 29 kwietnia 2022 r. metropolita częstochowski abp Wacław Depo decyzją z 29 marca 2022 r. nałożył na tego duchownego karę suspensy, a kościół wraz z kaplicą św. Antoniego i całym terenem tzw. Pustelni do odwołania wyłączył z użytku liturgicznego; obiekty noszą nazwę „kościół filialny pw. Ducha Świętego w Czatachowej”. Kolejne komunikaty kurii (z 3 października 2022 r. i 21 lipca 2025 r.) potwierdzają, że kara jest prawomocna; według kurii Eucharystia i inne sakramenty sprawowane przez suspendowanego kapłana są niegodziwe, a spowiedź i zawierane wobec niego małżeństwa – nieważne. Nie jest to więc obecnie miejsce kultu uznawane przez Archidiecezję Częstochowską.
Dla turystów to przede wszystkim ciekawy przykład współczesnej architektury z jurajskiego kamienia wpisanej w las oraz punkt na szlakach, które prowadzą przez Czatachową: niebieskim pieszym Szlaku Warowni Jurajskich, żółtym Szlaku Żareckim, czerwonym Rowerowym Szlaku Orlich Gniazd i pomarańczowym Transjurajskim Szlaku Konnym PTTK.
