Atrakcje Jury
Średniowieczne warownie na wapiennych skałach, ostańce, jaskinie i krasowe źródła, sanktuaria i miasteczka z rynkami. Przy każdym miejscu znajdziesz krótką historię, praktyczne wskazówki i mapę. Planujesz dłuższą wędrówkę? Zajrzyj na szlaki, gotowe pomysły na wycieczkę, legendy i ciekawostki albo przeczytaj, czym jest Jura.
Zamki i warownie
Zamki i warownieRuiny strażnicy w Przewodziszowicach
Romantyczne ruiny XIV-wiecznej strażnicy na wapiennej skale – z legendą o rycerzu-rozbójniku i skarbach ukrytych w skalnych szczelinach.
Zamki i warownieRuiny zamku Ostrężnik i rezerwat Ostrężnik
Tajemnicze ruiny średniowiecznej warowni na skale w bukowym lesie przy drodze nr 793 – z jaskinią i legendami o skarbach.
Zamki i warownieZamek w Mirowie
Malownicze ruiny XIV-wiecznej warowni na białej skale u początku Grzędy Mirowskiej – od 2025 r. z udostępnionym dziedzińcem i krużgankami.
Zamki i warownieZamek Bobolice
Odbudowany królewski zamek z XIV w. na skalistym wzgórzu – jedna z najbardziej fotogenicznych warowni Szlaku Orlich Gniazd.
Zamki i warownieZamek w Olsztynie
Monumentalne ruiny królewskiego zamku z cylindrycznym stołpem, górujące nad Olsztynem – z legendą o duchu Maćka Borkowica.
Zamki i warownieRuiny zamku Bąkowiec w Morsku
Ruiny XIV-wiecznej warowni na wapiennej skale Tygrys – wśród malowniczych wzgórz, przy Szlaku Orlich Gniazd.
Zamki i warownieZamek Ogrodzieniec w Podzamczu
Najsłynniejsze ruiny Jury – monumentalny zamek Bonerów na najwyższym wzniesieniu regionu, plener „Janosika”, „Zemsty” i „Wiedźmina”.
Zamki i warownieZamek Pieskowa Skała
Renesansowa rezydencja na wapiennej skale nad Doliną Prądnika – jeden z najlepiej zachowanych zamków Szlaku Orlich Gniazd, dziś oddział Zamku Królewskiego na Wawelu.
Zamki i warownieRuiny zamku Kazimierza Wielkiego w Ojcowie
Ruiny królewskiej warowni z XIV w. na wzgórzu nad Ojcowem – z ośmioboczną basztą, gotycką bramą, ekspozycją w wieży i pomostem widokowym nad Doliną Prądnika.
Zamki i warownieZamek w Korzkwi
XIV-wieczny zamek rycerski na zalesionym cyplu nad Korzkiewką – pierwszy zamek na Szlaku Orlich Gniazd liczonym od Krakowa, odbudowany z ruin i dziś znów zamieszkany.
Zamki i warownieZamek Tenczyn w Rudnie
Potężne ruiny siedziby Tęczyńskich na szczycie dawnego wulkanu – zamek, który w czasach świetności konkurował z Wawelem.
Zamki i warownieZamek Rabsztyn
Częściowo odbudowana warownia na wapiennym wzgórzu pod Olkuszem – z wieżą bramną, podziemiami dawnego pałacu, wieżą widokową i turniejami rycerskimi.
Zamki i warownieZamek Pilcza w Smoleniu
Gotyckie ruiny z cylindryczną wieżą na skale w rezerwacie przyrody – dawna siedziba Pileckich, z której pochodziła trzecia żona Władysława Jagiełły.
Zamki i warownieRuiny zamku w Bydlinie
Ruiny XIV-wiecznej warowni na zalesionej Górze Świętego Krzyża, przerobionej później na kościół – z okopami legionistów z 1914 r. na zboczach.
Zamki i warownieZamek biskupi w Siewierzu
Ruiny zamku książąt-biskupów krakowskich, którzy przez blisko trzy i pół wieku rządzili stąd niemal niezależnym Księstwem Siewierskim – z wieżą bramną, barbakanem i mostem zwodzonym.
Skały, jaskinie i źródła
PrzyrodaŹródła Zygmunta i Elżbiety w Złotym Potoku
Krystalicznie czyste krasowe źródła Wiercicy w rezerwacie Parkowe – nazwane przez poetę Zygmunta Krasińskiego na cześć jego dzieci.
PrzyrodaBrama Twardowskiego i Diabelskie Mosty
Wapienny most skalny i skały z legendą o mistrzu Twardowskim – dwa z najbardziej malowniczych ostańców doliny Wiercicy.
PrzyrodaRezerwat Sokole Góry
Jeden z największych rezerwatów Jury: wapienne wzgórza porośnięte buczyną, ostańce i dziesiątki jaskiń tuż za Olsztynem.
PrzyrodaRezerwat Góra Zborów
Najwyższe wzniesienie dawnego województwa częstochowskiego, najeżone białymi ostańcami – z rozległą panoramą Jury i jednym z ważniejszych rejonów wspinaczkowych Jury.
PrzyrodaJaskinia Głęboka w Podlesicach
Jedyna jaskinia północnej Jury udostępniona do turystycznego zwiedzania – z przewodnikiem, w chłodzie nieprzekraczającym 8°C nawet latem.
PrzyrodaOkiennik Wielki
Słynna skała z ogromnym „oknem” o wymiarach ok. 7×5 m – jeden z symboli Jury i popularny cel wspinaczy.
PrzyrodaMaczuga Herkulesa
Około 25-metrowa wapienna skała rozszerzająca się ku górze – najsłynniejszy ostaniec Jury i wizytówka Ojcowskiego Parku Narodowego, tuż obok zamku Pieskowa Skała.
PrzyrodaJaskinia Łokietka
Najsłynniejsza jaskinia Ojcowskiego Parku Narodowego – według legendy przez kilka tygodni ukrywał się w niej Władysław Łokietek, a pajęczyna w wejściu zmyliła pościg.
PrzyrodaJaskinia Ciemna
Ogromna komora wysoko nad Doliną Prądnika, w której przed dziesiątkami tysięcy lat obozowali neandertalczycy – jedno z najcenniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce.
PrzyrodaBrama Krakowska
Monumentalna skalna brama w Dolinie Prądnika, nazwana od dawnego traktu z Krakowa na Śląsk – jedna z najbardziej fotogenicznych formacji Ojcowskiego Parku Narodowego.
PrzyrodaJaskinia Nietoperzowa
Największa jaskinia Jury Krakowsko-Częstochowskiej, w której ok. 38 tys. lat temu obozowali łowcy niedźwiedzi jaskiniowych – dziś zwiedzana z przewodnikiem.
PrzyrodaJaskinia Wierzchowska Górna
Jaskinia z najdłuższą trasą turystyczną spośród polskich jaskiń – blisko kilometr korytarzy, sale z kotłami wirowymi i ślady neolitycznych osadników w Dolinie Kluczwody.
PrzyrodaDolina Będkowska – Sokolica i wodospad Szum
Jedna z najdłuższych dolinek podkrakowskich – z najwyższą ścianą skalną Jury, wodospadem Szum, dziesiątkami skał wspinaczkowych i Jaskinią Nietoperzową.
PrzyrodaDolina Bolechowicka i Brama Bolechowicka
Krótka, ale niezwykle malownicza dolinka pod Krakowem – wejścia strzeże 25-metrowa skalna brama, a kilkaset metrów dalej potok tworzy dwustopniowy wodospad.
PrzyrodaPustynia Błędowska
Największy w Polsce obszar lotnych piasków – „polska Sahara” między Błędowem a Kluczami, z trzema punktami widokowymi i ścieżkami prowadzącymi przez wydmy.
PrzyrodaSkała Miłości i przełom Warty w Mstowie
Samotny wapienny ostaniec nad zakolem Warty – z legendą o zaklętych kochankach, terenem rekreacyjnym nad rzeką i widokiem na malowniczy przełom.
PrzyrodaRezerwat Zielona Góra
Zalesione wapienne wzgórze na północ od Olsztyna – z buczyną, grzybiastą skałą Kowadło i zamkniętą jaskinią słynącą z „lasu” naciekowych kolumn.
Miejsca sakralne
Miejsca sakralneDawna Pustelnia Ducha Świętego w Czatachowej
Kamienny kościół z jurajskiego wapienia, dzwonnica i drewniane cele pustelników wśród sosen – miejsce o niezwykłej historii, od 2022 r. wyłączone przez archidiecezję z użytku liturgicznego.
Miejsca sakralneSanktuarium Matki Bożej Leśniowskiej
Maryjne sanktuarium ojców paulinów z cudowną figurą Matki Bożej Leśniowskiej Patronki Rodzin, źródełkiem i ogrodem – jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych północnej Jury.
Miejsca sakralneJasna Góra w Częstochowie
Najważniejsze sanktuarium maryjne w Polsce z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej – w Częstochowie, do której prowadzi Szlak Orlich Gniazd z Krakowa.
Miejsca sakralneKaplica „Na Wodzie” w Ojcowie
Drewniana kaplica w stylu szwajcarsko-ojcowskim, postawiona na podporach nad potokiem Prądnik – według tradycji po to, by obejść carski zakaz wznoszenia świątyń na ojcowskiej ziemi.
Miejsca sakralneGrodzisko – pustelnia bł. Salomei
Barokowy zespół kościelny na skale nad Doliną Prądnika – z pustelnią bł. Salomei, grotami modlitewnymi i niezwykłym obeliskiem na grzbiecie kamiennego słonia.
Miejsca sakralneBazylika św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu
Gotycka fara „Srebrnego Miasta” z jednymi z najstarszych organów w Europie i średniowiecznym poliptykiem – tuż przy rynku, pod którym zwiedzisz piwnice dawnego ratusza.
Miejsca sakralneKlasztor kanoników regularnych w Mstowie
Warowny zespół klasztorny nad Wartą o średniowiecznych korzeniach – barokowy kościół z dwiema wieżami, mury z basztami i sanktuarium Matki Bożej Mstowskiej.
Kultura, muzea i historia
Kultura i historiaŻarki – zabytkowe centrum, stodoły i jarmark
Jurajskie miasteczko z kościołem przy rynku, dawną synagogą, kamiennymi stodołami i jednym z największych targowisk w regionie – czynnym w każdą środę i sobotę.
Kultura i historiaStary Młyn – Muzeum Dawnych Rzemiosł w Żarkach
Interaktywne muzeum w odnowionym przedwojennym młynie – o młynarzach, piekarzach, szewcach, bednarzach i kołodziejach, z których słynęły Żarki.
Kultura i historiaCmentarz żydowski w Żarkach
Ponad 700 zachowanych macew wśród traw i brzóz – jeden z najcenniejszych śladów żydowskiej historii północnej Jury.
Kultura i historiaPstrągarnia i stawy w Złotym Potoku
Historyczna pstrągarnia założona w 1881 r. przez Raczyńskich, malownicze stawy i złotopotocki pstrąg z rusztu – produkt tradycyjny prosto z hodowli.
Kultura i historiaPałac Raczyńskich i park w Złotym Potoku
Romantyczna rezydencja Krasińskich i Raczyńskich w 40-hektarowym parku krajobrazowym nad Wiercicą – z ok. 600-letnim dębem „Dziad”.
Kultura i historiaDworek Krasińskich – Muzeum Regionalne im. Zygmunta Krasińskiego
Klasycystyczny dworek z 1829 r., w którym latem 1857 r. mieszkał Zygmunt Krasiński – dziś muzeum poety oraz rodów Krasińskich i Raczyńskich.
Kultura i historiaGród na Górze Birów
Zrekonstruowany średniowieczny gród z palisadą i wieżami na skalistym wzgórzu w Podzamczu – z panoramą obejmującą cały horyzont.
Kultura i historiaMuzeum Monet i Medali Jana Pawła II w Częstochowie
Prywatne muzeum z ok. 11 tys. eksponatów – monet, medali i pamiątek z wizerunkiem papieża Polaka – ok. 5 km od Jasnej Góry.
Kultura i historiaPark Miniatur Zamków Jurajskich w Podzamczu
Orle Gniazda w skali 1:25 u stóp zamku Ogrodzieniec – makiety jurajskich zamków, Wawelu i Jasnej Góry oraz pełnowymiarowe machiny oblężnicze.
Aktywnie na Jurze
AktywnieSzlak Orlich Gniazd
Najsłynniejszy szlak Jury: czerwony, 163,9 km z Krakowa do Częstochowy przez zamki i rezerwaty – do przejścia w całości lub etapami.
AktywnieSkały Rzędkowickie
Ponadkilometrowy wał białych wapiennych turni wśród pól – jeden z najpopularniejszych rejonów wspinaczkowych w Polsce, z Okiennikiem Rzędkowickim i kilkuset drogami.
AktywnieJezioro Porajskie (Zalew Poraj)
Sztuczne jezioro na Warcie między Porajem, Masłońskiem a Jastrzębiem – z przystaniami żeglarskimi, wypożyczalniami sprzętu i ośrodkami wypoczynkowymi na brzegach.