Jaskinia Łokietka

Jaskinia otwiera się wysoko w zboczu Chełmowej Góry, ok. 125 m nad dnem Doliny Sąspowskiej. Według Ojcowskiego Parku Narodowego to największa ze znanych jaskiń parku: liczy ok. 320 m długości, a jej korytarze prowadzą do dwóch dużych sal – Rycerskiej i Sypialni – oraz mniejszych komór, m.in. tzw. Kuchni. Ta ostatnia leży tuż pod powierzchnią i przez jej strop przerastają korzenie drzew. Do wnętrza wiedzie wąski skalny przesmyk – pozostałość korytarza, którego strop zawalił się zapewne jeszcze przed epoką lodowcową.

Nazwy jaskini i jej sal nawiązują do legendy o Władysławie Łokietku, który na przełomie XIII i XIV w. miał się tu ukrywać ok. 6 tygodni przed wojskami czeskiego króla Wacława II. Gdy nadeszła pogoń, otwór groty był zasnuty pajęczyną pokrytą kroplami rosy, więc żołnierze uznali, że nikt tędy nie wchodził. Na pamiątkę tej opowieści krata zamykająca wejście ma kształt pajęczej sieci.

Grotę znano od dawna – pod koniec XVII w. nazywano ją Jaskinią Królewską (Spelunca Regia), a od XVIII w. stała się atrakcją dla gości przybywających do Ojcowa. Szata naciekowa jest skromna, ale w ostatniej sali uwagę zwraca okazały słup naciekowy zwany Orłem. W namulisku znaleziono liczne kości niedźwiedzia jaskiniowego. Temperatura we wnętrzu przez cały rok utrzymuje się na poziomie ok. 7–8°C.