Jaskinia Nietoperzowa

Jaskinia Nietoperzowa otwiera się w górnej części Doliny Będkowskiej, na terenie Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie. Według pomiarów z 2022 r., na które powołuje się zarządca jaskini, jej korytarze mają łącznie ponad 1,1 km długości, co czyni ją największą jaskinią Jury. Główny otwór ma ok. 5 m wysokości i szerokości. Nazwa pochodzi od nietoperzy – w jaskini znaleziono bogate szczątki kopalnych gatunków, a współczesne wciąż tu żyją.

Sale i korytarze wyżłobiła woda krążąca w wapieniach późnej jury – przypominają o tym kotły wirowe i kanały krasowe na ścianach. Jaskinia ma bogatą szatę naciekową, m.in. naciekowy wodospad w początkowej części i duże stalagmity w głównej sali. Największa sala dostępna dla turystów mierzy ok. 35 m długości, 18 m szerokości i 10 m wysokości; w 1997 r. Jerzy Hoffman nakręcił w jaskini scenę do filmu „Ogniem i mieczem”.

W XIX w. namulisko wybierano jako nawóz, a w latach 1872–1879 eksploatowano je przemysłowo, niszcząc dużą część pierwotnych osadów – natrafiono wtedy m.in. na ok. 4 tys. kłów niedźwiedzi jaskiniowych. Systematyczne badania Waldemara Chmielewskiego z lat 1956–1963 wykazały, że ok. 38 tys. lat temu obozowali tu łowcy niedźwiedzi jaskiniowych, zaliczani już do ludzi współczesnych; pozostawili po sobie krzemienne groty.